Takrifan Ekosistem
Sukan elektronik merupakan satu bentuk permainan kompetitif yang tersusun melibatkan pemain profesional, kejohanan, penonton serta aktiviti komersial, menjadikannya berbeza daripada permainan kasual. Di Malaysia, sukan elektronik diiktiraf sebagai sebahagian daripada sektor sukan dan ekonomi digital, disokong oleh inisiatif kerajaan serta pertumbuhan populasi digital yang semakin berkembang. Pasaran sukan elektronik Malaysia dijangka berkembang daripada USD 6.8 juta pada tahun 2024 kepada USD 18.9 juta menjelang 2032, dengan kadar pertumbuhan tahunan terkumpul (CAGR) sebanyak 13.5%. Lebih daripada 55% pemain permainan video di Malaysia turut terlibat secara aktif dalam aktiviti berkaitan sukan elektronik. Selain menjana pendapatan secara langsung, industri sukan elektronik turut memberikan nilai ekonomi kepada industri sokongan seperti pelancongan, hospitaliti, penyiaran, peruncitan, teknologi dan pendidikan melalui peluang pekerjaan, pembangunan bakat, aktivasi jenama serta pertumbuhan ekosistem digital.
Pemegang Taruh
| 🎮 Penerbit Permainan | 🏆 Penganjur Acara |
| 👥 Pasukan Profesional dan Pemain | 📺 Platform Penstriman |
| 🤝 Penaja | 🏛️ Persatuan Sukan |
| 🏢 Agensi Kerajaan | |
Penerbit permainan memegang hak harta intelek permainan dan memainkan peranan penting dalam membentuk ekosistem pertandingan, manakala penganjur acara bertanggungjawab melaksanakan kejohanan serta mewujudkan peluang komersial. Pasukan profesional, pemain dan pencipta kandungan pula membina komuniti serta audiens melalui pertandingan dan kandungan digital, dengan sokongan utama daripada penajaan yang menyumbang sekitar 70% daripada pembiayaan industri. Inisiatif kerajaan seperti ESI, NESDEG dan Pelan Strategik Pembangunan Sukan Elektronik telah memperkukuh perkembangan industri sukan elektronik di Malaysia. Walau bagaimanapun, pihak berkepentingan masih menekankan keperluan terhadap tadbir urus yang lebih jelas, penyelarasan industri yang lebih baik, perlindungan pemain yang lebih kukuh serta laluan pendidikan dan pembangunan bakat yang lebih tersusun.
Pemetaan Ekosistem Sukan Elektronik di Malaysia
Ekosistem sukan elektronik Malaysia mewujudkan nilai ekonomi dan sosial melalui aktiviti yang saling berkaitan merangkumi kejohanan, penciptaan kandungan, penajaan, penstriman serta perkhidmatan digital. Industri ini merangsang peluang pekerjaan dan perniagaan merentasi pelbagai sektor sokongan seperti pengurusan acara, produksi media, kejurulatihan, pengurusan fasiliti, pengangkutan dan teknologi. Dari sudut sosial, sukan elektronik menyumbang kepada penglibatan golongan muda, pembangunan kemahiran digital, keusahawanan serta peluang kerjaya, di samping meningkatkan aspek inklusiviti dan kesedaran terhadap kesihatan mental dalam komuniti pemain dan peminat. Walau bagaimanapun, beberapa cabaran masih perlu ditangani, termasuk kebergantungan tinggi terhadap hasil penajaan, tadbir urus industri yang masih berpecah, kekurangan laluan pendidikan yang tersusun serta persepsi awam yang masih kurang memahami potensi kerjaya dalam bidang esukan..
Cadangan
Bagi memastikan pertumbuhan industri sukan elektronik yang mampan, Malaysia perlu mempelbagaikan sumber pendapatan sukan elektronik selain bergantung kepada penajaan, termasuk melalui pengembangan hak penyiaran, jualan barangan rasmi (merchandising) serta kerjasama komersial strategik. Aspek tadbir urus industri juga perlu diperkukuhkan melalui penetapan peranan yang lebih jelas, peningkatan kerjasama antara pihak berkepentingan serta pembangunan garis panduan dan peraturan industri yang lebih tersusun. Pelaburan yang lebih besar dalam pendidikan, pembangunan bakat dan kebajikan pemain adalah penting bagi mewujudkan laluan kerjaya sukan elektronik yang diiktiraf dan mampan. Selain itu, pelaburan berterusan dalam infrastruktur, penganjuran kejohanan bertaraf antarabangsa, amalan kelestarian serta penyertaan yang lebih inklusif akan membantu memperkukuhkan kedudukan Malaysia sebagai hab sukan elektronik utama di Asia Tenggara.